In Amsterdam Centrum is de “Uitvoeringsagenda Ouder worden” ter bespreking. Een commentaar van Janhuib Blans:
1. Beleid Van Hoog naar Laag: goed idee maar hou op met het voeden van het sentiment dat ouderen hun laatste dagen in een huis met tuintje moeten slijten. Ze zijn er niet. Stel benedenhuizen beschikbaar aan (jonge) mensen met een handicap, vaak ook met een gezin, die er een heel leven gebruik van kunnen maken in plaats van hun laatste dagen. Nieuwbouw drempelloos maken is makkelijker.
2. Groepen van zichzelf helpende ouderen, die elkaar vrijwillig wederzijdse burenhulp geven (nabuurschap) hebben er baat bij dat er bij toewijzing rekening mee wordt gehouden dat er kartrekkers en niet alleen hulpbehoevenden óp de kar in een cluster moeten leven. De juiste leeftijdMIX vraagt behoedzaam toewijzen met een maximum leeftijd, want iedereen wordt vanzelf oud. Epidemiologisch onderzoek laat zien dat gemiddeld rond het 75e jaar cognitieve lenigheid afneemt. Die lenigheid is nodig om de organisatie draaiend te houden, sociale evenementen te organiseren enz. Mik dus op toewijzing tussen 65 tot 75 jaar. Veel vroegere leeftijd is voor het vormen van een hechte gemeenschap met nabuurschap niet slim, het gezamenlijkheid-smedend perspectief moet zijn dat het ieders laatste halte is en niet dat je weer gaat verhuizen.
3. Toewijzen is in Amsterdam streng geregeld. Corporaties mogen geloof ik over 5% van hun volume zelf toewijzen. Particuliere verhuurders hebben vrijwel geen ervaring met doelgroepgericht en leeftijdsgericht toewijzen. Over dit onderwerp staat onvoldoende in de Uitvoeringsagenda.
4. Zelf organiserende clusters hebben geen baat bij externe(1) beroeps(2)-krachten die de vrijwillig wederzijdse burenhulp in zo’n gemeenschap wel even gaan organiseren. Wel kan zo’n cluster baat hebben bij één wijkverpleegkundige voor allen die, aangestuurd door de bewoners, zo’n cluster faciliteert. Ik vraag aandacht voor het idee van een Collectief Gebonden Budget verpleging en verzorging (Zvw-Cgb) voor dit soort gemeenschappen van ouderen. Dan kunnen verzekeraars, die de bezuiniging van die burenhulp al hebben ingeboekt, ook een relatief klein centje bijdragen.
5. Eigenaren van grote (afbetaalde) koopwoningen kunnen de stap van Groot naar Beter (= kleinere en aangepaste huurwoningen) maken. Als huurder ga je, zeker na afloop van de verlengde wet Nijboer in mei 2029, een financieel ongewisse toekomst tegemoet. Zeker als je daarvoor hypotheekvrije eigenaar was. Behoud van huurprijs na de overstap, zoals in de Uitvoeringsagenda voor de huurders staat beschreven, is voor ex-eigenaren niet aan de orde. Daarover moet nog worden nagedacht. Ik vraag aandacht voor de mogelijkheid in het Rijksbeleid de eis op te nemen, dat na het afbetalen van de hypotheek, de eigenaar begint het genoten fiscale voordeel van de hypotheekaftrek terug te betalen. Dan is de overgang naar relatief hoge huur niet zo’n grote.
