Geachte Kamerleden

Met groeiende zorg heb ik “De Vloek van de Big Tech van Reijer Passchier gelezen. Hoewel zijn analyse zich richt op technologiebedrijven, gaat zijn boodschap over veel meer dan de digitale sector alleen. Wie goed kijkt, ziet dat dezelfde dynamiek ook zichtbaar is in andere sectoren van onze samenleving – waaronder de woningmarkt.

Passchier beschrijft een systeem waarin commerciële logica stap voor stap publieke waarden verdringt. Waar transparantie plaatsmaakt voor datagedreven ondoorzichtigheid. Waar machtige private spelers zich onttrekken aan maatschappelijke verantwoordelijkheid. In de woningmarkt tekent zich een vergelijkbaar patroon af: huren die sneller stijgen dan inkomens, een woningmarkt die voor steeds meer mensen onbereikbaar wordt, en digitale systemen die het persoonlijke contact tussen verhuurder en huurder vervangen door afstand en anonimiteit.

Maar wat misschien nog verontrustender is: dit wordt nauwelijks herkend, laat staan erkend. Niet door de regering. Niet door het parlement. Niet door een groot deel van de media. En vaak ook niet door onszelf. We reduceren het tot een technisch vraagstuk, een spel van marktwerking, terwijl het in werkelijkheid gaat om een morele en maatschappelijke keuze.

Institutionele beleggers beheren niet alleen kapitaal, maar een primaire levensbehoefte: huisvesting. Dat brengt een verantwoordelijkheid met zich mee die veel verder gaat dan rendement. Zolang die verantwoordelijkheid wordt weggedrukt achter spreadsheets, rendementseisen en anonieme vastgoedfondsen, groeit de kloof tussen marktmacht en publieke waarden. Dan wordt wonen een handelswaar. Dan wordt een huis geen thuis meer.

Daarom mijn oproep: lees De vloek van de Big Tech. Niet als literatuur over Big Tech alleen, maar als spiegel voor ons hele systeem. Trek zelf de parallellen. Stel uzelf de vraag: welke rol speel ik in dit systeem – en ben ik bereid die te veranderen?

Want uiteindelijk gaat het hier niet alleen om technologie of huisvesting. Het gaat over de samenleving die wij willen zijn. Willen we een samenleving waarin marktmacht publieke waarden verdringt? Of kiezen we voor een samenleving waarin publieke waarden leidend zijn, en marktmacht haar grenzen kent?

Het is tijd om het wegkijken te stoppen. Het is tijd om verantwoordelijkheid te nemen.

Uw reactie zie ik met belangstelling tegemoet

Met hoogachting,
Douwe Zeilmaker